Het archief van de SVFH
U vindt hier alle nieuwsberichten en artikelen. Klik op een datum om het bericht te lezen.
OPZIJ: redster bij een weerzinwekkende kwaal
(publicatie: 23 maart 2008)
tekst Jeannette van Bodegraven fotografie Marie Hernandez-Chordi
Ze bestaan echt. Mensen die recht vanuit hun hart anderen helpen. Die daarvoor zelfs offers brengen. Die dagelijks in andermans ellende leven. Die schulden hebben. Omwille van… Tja, omwille van wat eigenlijk? Wie zijn ze? Wat drijft hen? Aflevering 5De Australische gynaecologe Catherine Hamlin (80) opereert in Ethiopië fistulapatiëntes, vrouwen die na een bevalling hun plas en poep niet meer kunnen ophouden.
Bij de receptie van het Addis Ababa Fistula Hospital zit een meisje weggekropen in een hoekje van een bank. Ze is gekleed in lompen, haar gezicht verborgen in een shama, de traditionele witte sjaal die veel Ethiopische vrouwen dragen. Ze schaamt zich voor de groeiende plas urine en poep onder de bank. Gynaecologe Catherine Hamlin loopt naar het meisje toe en vraagt naar haar naam. 'Over een paar weken ben je gezond en kun je terug naar je dorp,' zegt ze geruststellend. 'Dan zullen de buren je zien en zich afvragen: wie is dat meisje? Is dat Abaynesh? Wat ziet ze er mooi en gelukkig uit!' Abaynesh lacht verlegen.
'Een arm om hun schouders is zo belangrijk voor deze vrouwen,' legt Catherine Hamlin uit. 'Vaak hebben ze jarenlang in eenzaamheid geleefd, zijn ze vernederd en verstoten. Ze zijn kapot van onderen, maar ook van binnen.'
De kwaal waar Abaynesh aan lijdt, heet obstetrische fistel. Ze kreeg de aandoening tijdens de geboorte van haar eerste kind. De baby was te groot en kwam er niet uit. Pas na vijf dagen weeën beviel ze van een dood jongetje. Na de bevalling merkte Abaynesh dat ze plas en poep lekte. Er zat een gat tussen haar vagina en haar blaas en endeldarm. Wekenlang lag ze doodstil op haar bed van geitenhuid, in de hoop dat het gat vanzelf dicht zou gaan. Maar dat gebeurde niet. Haar man kon de stank niet langer verdragen en joeg haar het huis uit. Ze ging terug naar haar ouders waar ze alleen in een hutje op het erf woonde.
Naar schatting zijn er tweehonderdduizend vrouwen in Ethiopië die aan dezelfde kwaal lijden. 'In het westen zijn obstetrische fistels een medische rariteit. Bevallingen worden begeleid door een professionele verloskundige. Gaat het toch mis, dan volgt er een keizersnede,' vertelt Hamlin.
In Ethiopië is gezondheidszorg niet vanzelfsprekend, zeker niet bij bevallingen. Driekwart van de Ethiopische bevolking woont op twee dagen lopen van een begaanbare weg. En dan zijn ze nog lang niet bij een ziekenhuis. Hamlin herinnert zich een patiënte die een brief bij zich had van een missionaris uit haar geboortedorp. 'De brief was zeven jaar geleden gedateerd. Zo lang had het haar gekost om een kaartje voor de bus bij elkaar te bedelen.'
Kindhuwelijken zijn, naast moeizame bevallingen, een andere oorzaak van obstetrische fistels. Catherine Hamlin: 'Vooral in het noorden van Ethiopië worden meisjes op jonge leeftijd uitgehuwelijkt, soms zelfs voordat ze tien jaar zijn. De bruidegom belooft geen seks met zijn jonge vrouw te hebben voordat ze er rijp voor is. Maar als hij jaren moet wachten, raakt zijn geduld op. Zo'n meisje wordt toch zwanger, terwijl haar lichaam daar nog niet klaar voor is.'
Catherine en haar man Reg Hamlin kwamen in 1959 naar Ethiopië om een training voor vroedvrouwen op te zetten. Tijdens hun werk kwamen ze in aanraking met fistulapatiënten en werden diep getroffen door het leed van deze meisjes. 'Schaamte over zichzelf en sociaal isolement zijn hun lot. En dat terwijl de kwaal te verhelpen is met een relatief simpele operatie.' De beide gynaecologen specialiseerden zich in het opereren van obstetrische fistels. In 1975 openden ze de deuren van het Fistula Hospital. Nog steeds is het ziekenhuis de enige gespecialiseerde kliniek in Afrika op dit gebied. Vanuit de hele wereld komen artsen naar Addis Ababa om de kneepjes van een fisteloperatie te leren.
Tien jaar geleden is haar man overleden, maar Catherine Hamlin zet het werk onvermoeibaar voort. Meer dan twintigduizend vrouwen heeft ze van hun kwaal af geholpen. 'Mijn oudste fistulapatiënte was zestig jaar. Veertig jaar lang had ze urine gelekt. Binnen twaalf dagen was ze genezen.' Onlangs vierde Hamlin haar tachtigste verjaardag. Maar ze peinst niet over pensioneren. 'Deze vrouwen hebben niets, behalve hun weerzinwekkende kwaal. Wij, de medewerkers van het ziekenhuis, geven ze een nieuw leven. Er is geen dankbaarder werk mogelijk.'
De medische dienstverlening in het Addis Ababa Fistula Hospital is gratis. Om te kunnen blijven opereren, is het ziekenhuis afhankelijk van donaties. De Nederlandse Stichting Fistula Hospital in Addis Ababa zamelt geld in om de financiële toekomst van het ziekenhuis veilig te stellen.
Stichting Fistula Hospital , Triodos Bank te Zeist, rekeningnummer: 21.21.89.352.